Dzień Matki. Pamiętaj o profilaktyce

Mammografia i cytologia na Dzień Matki. Dbajmy o profilaktykę nowotworową
Rak piersi i rak szyjki macicy to jedne z najczęściej występujących wśród Polek nowotworów. Dzień Matki to dobry czas, by zadbać o swoje zdrowie dla siebie i bliskich. Pandemia nie sprzyjała profilaktyce. Panie odkładały badania na później, najwyższy czas wrócić do profilaktyki.

Mammografia
Co roku u około 20 000 Polek diagnozuje się raka piersi. W Polsce z powodu raka piersi co roku umiera około 7000 kobiet. Rak piersi początkowo nie boli, nie daje żadnych objawów. Jeśli jednak kobieta zna swoje piersi, bo regularnie co miesiąc pamięta o samobadaniu, powinna zauważyć niepokojące zmiany w piersi, guz, zaciągnięcie skóry czy wyciek z brodawki. Strach przed chorobą jest często tak silny, że panie unikają regularnych badań – mammografii. Tymczasem zmiana w piersi wcześnie wykryta daje szansę na skuteczne leczenie i długie życie.

Ewa Maciejewska, prezes Stowarzyszenia Łódzki Klub Amazonka doskonale zna taką postawę. Zauważa ją podczas prelekcji i warsztatów. - Spotykamy się z różnymi reakcjami. Niejedna kobieta mówi, że jej to nie dotyczy, nie potrzebuje, obawia się, po co jej wiedzieć. Zawsze przekazujemy informację o tym, że rak wcześnie wykryty jest wyleczalny – mówi Maciejewska.

Wszystkie zmiany, które wydają się podejrzane, powinny być zbadane przez lekarza. Szczególnie niepokojące są zmiany wielkości i kształtu piersi, guzki lub zgrubienia w piersi lub pod pachą, zmiany koloru skóry lub wciąganie skóry piersi, zmiany w obrębie brodawki czy wyciek z piersi.

Namawiamy panie do skorzystania z mammografii, badania które nie boli, a wykrywa raka na wczesnym etapie rozwoju.  Oprócz stacjonarnych gabinetów, w których można wykonać mammografię, do najmniejszych miejscowości na terenie całego województwa docierają mammobusy, w których kobiety między 50 a 69 rokiem życia mogą wykonać bezpłatne badanie mammograficzne.

Badania kliniczne wykazały, że w grupie kobiet w wieku 50–69 lat, które wykonywały badania mammograficzne co rok lub co 2 lata, umieralność zmniejszyła się o 25–30%!

Kobietom z grupy wiekowej 50 - 69 lat w ramach programu profilaktyki raka piersi, badanie przysługuje raz na dwa lata. Częstsze badania możliwe są po decyzji lekarza. Pozostałe panie muszą zgłosić się do pracowni mammograficznej ze skierowaniem od onkologa lub ginekologa.

Czas pandemii nie sprzyjał profilaktyce, wiele kobiet zrezygnowało z badań z obawy przed zakażeniem i odłożyło je na później. W 2021 r. liczba zbadanych pań wzrosła, ale nadal nie osiągnęła stanu sprzed pandemii. W 2020 roku z badań skorzystało ponad 52 tys. kobiet, w 2021 blisko 74 tys. to wzrost o 40%. W stosunku do roku 2019, czyli okresu sprzed pandemii, w 2021 roku wykonano o 3,5 tys. badań mniej, a skorzystało z niej nieco ponad 35% uprawnionych pań.

Cytologia i wizyta u ginekologa
Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy wzrasta z wiekiem do końca szóstej dekady życia. Około 60% zachorowań występuje między 45 a 64 rokiem życia.

Rocznie rak szyjki macicy wykrywany jest u ok. 3 000 kobiet, prawie połowa z nich przegrywa z nim walkę, ponieważ chorobę wykryto zbyt późno. 

Rak szyjki macicy jest chorobą podstępną – objawy pojawiają się dopiero, gdy choroba jest już zaawansowana. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne wizyty u ginekologa połączone z pobieraniem cytologii. Badanie cytologiczne to skuteczne, bezbolesne i bezpieczne badanie komórek z szyjki macicy. Pozwala wykryć stany przednowotworowe i nowotworowe szyjki macicy, w czasie kiedy nie występują żadne symptomy rozwoju choroby. Daje nam szanse na bardzo wczesne wykrywanie nieprawidłowości i 100% wyleczenie.

Kobiety w wieku 25-59 lat, które w ciągu ostatnich 3 lat nie wykonywały badania cytologicznego mogą je wykonać bezpłatnie w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy bez skierowania. Badanie można wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

W 2020 roku z badań skorzystało ponad 14 tys. kobiet, w 2021 roku 20 tys. co daje nam wzrost o 37%. Z badania skorzystało zaledwie około 12% kobiet! W stosunku do roku 2019, czyli okresu sprzed pandemii w 2021 roku wykonano o 6 tys. badań mniej.

Profilaktyka
Profilaktyka ma fundamentalne znaczenie w obniżeniu ryzyka zachorowania na choroby nowotworowe.
Zadbaj o siebie:

• bądź aktywna fizycznie;
• utrzymuj prawidłową masę ciała;
• odżywiaj się zdrowo i racjonalnie, pij dużo wody;
• nie pal papierosów oraz ogranicz spożycie alkoholu;
• wykonuj regularnie badania profilaktyczne.