Mur, który pamięta. Mural kpt. Władysława Jachowicza

Na muralu przedstawiona została sylwetka kpt. Władysława Jachowicza pseudonim "Konar" na tle wydarzeń związanych z jego wojenną drogą. W dziele wykonanym przez Czesława Łacwika pojawiają się odniesienia m.in. do obrony Twierdzy Modlin we wrześniu 1939 roku, walk w rejonie warszawskiego Arsenału podczas Powstania Warszawskiego oraz służby w siłach polskich na Zachodzie w ramach II Korpusu Polskiego we Włoszech.

Mural o powierzchni około 95 mkw. powstał na ścianach budynków przy ulicy noszącej imię kpt. Władysława Jachowicza. To wyjątkowa forma upamiętnienia postaci związanej z historią Zduńskiej Woli, a zarazem artystyczna opowieść o losach Polaków podczas II wojny światowej.

Malowidło zostało uroczyście odsłonięte 17 października 2026 roku, kiedy to przypadła 53. rocznica śmierci kapitana Władysława Jachowicza.

Integralną częścią projektu jest tabliczka z kodem QR, który umożliwi dostęp do materiałów przygotowanych przez Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola. Na stronie internetowej muzeum znajdą się materiały biograficzne poświęcone kpt. Jachowiczowi, nagranie audio oraz audiodeskrypcja muralu, dzięki której z przygotowanych treści będą mogły korzystać również osoby z dysfunkcjami wzroku.

Kapitan Władysław Jachowicz urodził się w 1907 roku w Tykadłowie. W 1909 r. rodzina przeprowadziła się do Marzenina. Władysław Jachowicz był absolwentem zduńskowolskiego Gimnazjum oraz Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. W 1936 r. został awansowany na porucznika. Do sierpnia 1939 r. służył w 31 Pułku Strzelców Kaniowskich. Przed wybuchem wojny mieszkał w Zduńskiej Woli przy ul. Złotnickiego, obecnie to ulica Jarosława Dąbrowskiego.

We wrześniu 1939 r. służył w sztabie Grupy Operacyjnej "Piotrków", gdzie był II oficerem operacyjnym. Przeszedł szlak bojowy od walk nadgranicznych, aż do obrony Twierdzy Modlin. Na mocy umowy kapitulacyjnej zwolniony do domu. W 1940 r. w obawie przed aresztowaniem wyjechał ze Zduńskiej Woli do Warszawy.

W konspiracji związał się z Polską Organizacją Zbrojną. W Powstaniu Warszawskim służył w Batalionie "Chrobry I". Początkowo jako dowódca kompanii i plutonu, a 24 sierpnia 1944 roku awansowany do stopnia kapitana objął dowodzenie całego Batalionu. Wsławiony m.in. podczas obrony Arsenału oraz Pasażu Simonsa. Podczas Powstania Warszawskiego odznaczony Krzyżem Walecznych i Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari V klasy. Wzięty do niewoli.

Po wojnie służył we Włoszech w 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej. Do Zduńskiej Woli powrócił w 1946 r. Pracował m.in. w Państwowej Centrali Handlowej. Był wieloletnim naczelnikiem OSP Zduńska Wola. Zmarł 17 października 1973 roku. Spoczywa na cmentarzu przy ul. Łaskiej.

Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola w ramach projektu przygotowało także zeszyt edukacyjny poświęcony kpt. Władysławowi Jachowiczowi. Publikacja składa się z części zawierającej zarys historii Polski w latach 1939-1945, a także z części ćwiczeniowej przeznaczonej do samodzielnego wypełniania przez uczestników zajęć. Misją uczniów jest odnaleźć zaginiony meldunek i odtworzyć historię kpt. Władysława Jachowicza ps. "Konar".

Wydarzenie realizowane jest w ramach projektów "Między Zduńską Wolą a Warszawą - w poszukiwaniu śladów powstańców z naszego miasta", dofinansowanego z programu "Patriotyzm Jutra" Muzeum Historii Polski oraz "Mur, który pamięta - artystyczna opowieść o kpt. Jachowiczu jako forma promocji województwa łódzkiego", w ramach grantu Marszałka Województwa Łódzkiego.