Gidle i Zgierz. Kolejne koncerty Kolorów Polski

23 lipca 2022, godz. 19:00 Gidle, bazylika Matki Bożej - kościół pw. Wniebowzięcia NMP, Plac Dominikański 6

Bezpłatna transmisja na portalu Drzwi do kultury: drzwidokultury.pl.

Wykonawcy:
Dagmara Barna-Kosowicz - sopran
Adam Kamieniecki - bas
Zbigniew Pilch - prowadzenie zespołu
Łódzka Orkiestra Barokowa Altberg Ensemble
Ewa Mrowca - koncepcja i opracowanie programu koncertu
Maciej Jochimczyk - współpraca muzykologiczna i opracowanie materiałów nutowych

Program:
Muzykalia gidelskie
A. Stradella - sinfonia z kantaty "Il Barcheggio"
A. Sacchini - aria "Justum deduxit Dominus" [214], kontrafaktura arii "No che non voglio offendere" z opery "Lucio Vero"
Ketter Anonim - [Praeludium] [188]
Anonim [J.A. Hasse] - aria "Huc gentes convolate" [218]
Anonim - aria "In te domine speravi non confudar in aeternum" [221]
Anonim J.A. Hasse - aria "Nomen amabile et ineffabile Mariae Virginis" [222], kontrafaktura pierwszej części arii "Non vi dolga o piaggie amene" z opery „Asteria"
D. Albert, Hermann [L. Hofmann] -Sinfonia ex C [276]
Halix [H. Johann] W. Dankowski - "Salve Regina" in Es [178]
V. Rauzzini "Salve Regina" in B [181], kontrafaktura arii "Infelice in tanto orrore" z opery "Piramo e Tisbe"
Anonim - Offertorium "O sacramentum pietatis, o signum unitatis" [143.1]

Prowadzenie koncertu: Maciej Jochymczyk
Wstęp wolny

Gidle zwane są niekiedy "małą Częstochową". Kamienna figurka Matki Bożej, słynąca cudami, od wieków przyciąga pielgrzymów. Dla artystów i muzykologów wyjątkowo cenne są muzykalia gidelskie, dające wyobrażenie o repertuarze działającej przez ponad 300 lat klasztornej kapeli dominikanów. Utwory z tego archiwum złożą się na repertuar koncertu Łódzkiej Orkiestry Barokowej Altberg Ensemble. Prezentowany program został przygotowany specjalnie na koncert Kolorów Polski.

Gidle już w XVII wieku należały do największych centrów pielgrzymkowych, nie jest więc zaskoczeniem ożywione życie muzyczne w ówczesnym klasztorze – mówi Ewa Mrowca, która wraz z Jakubem Kościukiewiczem sprawuje kierownictwo artystyczne zespołu.

- Program opracowaliśmy na podstawie rękopisów, które znajdują się w archiwum dominikanów w Krakowie. Wybierałam repertuar pod kątem składu. Zwracałam też uwagę na antyfony, które były ważne dla dominikanów, zwłaszcza hymn "Salve Regina", odgrywający istotną rolę w liturgii tego zakonu. Przygotowanie partytur, którego dokonał dr Maciej Jochymczyk, muzykolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego, pozwoliło sprawdzić, czy głosy są kompletne - dodaje Mrowca.

W programie znajdują się głównie utwory XVIII-wieczne. Ich twórcami byli między innymi włoski kompozytor i śpiewak Venanzio Rauzzini, włoski kompozytor operowy Antonio Sacchini oraz niemiecki kompozytor i dyrygent Albert Dietrich. Jedynym utworem spoza muzykaliów gidelskich jest sinfonia Alessandra Stradelli, nawiązująca do historii przechowywanej w dominikańskich zbiorach arii, mylnie przypisywanej temu twórcy włoskiego baroku. Altberg Ensemble tworzą muzycy specjalizujący się w grze na instrumentach dawnych bądź ich wiernych kopiach oraz stosujący historyczne praktyki wykonawcze. Powstanie tej formacji jest ściśle związane z festiwalem Kolory Polski: zespół zadebiutował na tej imprezie w 2017 roku w kolegiacie w Tumie.

Altberg Ensemble wypełnia ważną lukę w życiu muzycznym Łodzi i regionu, o czym świadczy nagroda Armatka Kultury 2017 w plebiscycie magazynu kulturalnego "Kalejdoskop". Muzycy regularnie koncertują w Łodzi i województwie łódzkim w ramach cyklu Barokowa Łódź oraz w innych miejscach Polski, m.in. na festiwalach Dramma per Musica na Zamku Królewskim w Warszawie, Bydgoska Scena Barokowa, Barok na Mazurach. W kwietniu tego roku ukazała się pierwsza płyta zespołu z suitami orkiestrowymi i koncertem polskim G.Ph. Telemanna nagrana pod kierunkiem Petera Van Heyghena dla wytwórni DUX.

Wykonawcy:
Marcin Masecki - fortepian
Equilibrium String Quartet w składzie: Sulamita Ślubowska - skrzypce, Małgorzata Malke - skrzypce, Anna Nowak-Pokrzywińska - altówka, Tomasz Pokrzywiński - wiolonczela

Program:
W.A. Mozart - Koncert fortepianowy C-dur KV 415
K. Kurpiński - Fantazja C-dur na kwartet smyczkowy
F. Lessel - Fantazja na kwartet smyczkowy
R. Schumann - Kwintet fortepianowy Es-dur op. 44 (fragment)

Prowadzenie koncertu: Piotr Matwiejczuk
Wstęp wolny

Kameralistyka epoki klasycyzmu kojarzy się przede wszystkim z klasykami wiedeńskimi, miłośnicy muzyki XIX wieku słuchają głównie twórców niemieckich: Schumanna, Mendelssohna, Brahmsa. Czy w Polsce w tym obszarze nic się nie działo? Do niedawna polska muzyka kameralna nie była niemal w ogóle wykonywana albo, w najlepszym razie, traktowana jako historyczna ciekawostka. O tym, jak krzywdząca jest taka postawa, przekonują muzycy Equilibrium Quartet. Na koncercie w Zgierzu kompozycje Karola Kurpińskiego i Franciszka Lessla zestawią z arcydziełami mistrzów kręgu niemieckojęzycznego.

Kurpiński zapisał się w kulturze polskiej przede wszystkim jako dyrektor Teatru Narodowego i twórca oper o wymowie patriotycznej. Pisał też pieśni, spośród których najbardziej znana jest „Warszawianka&rdquo, przez pewien czas traktowana niemal jak hymn narodowy. Rzadziej pamięta się o jego utworach orkiestrowych, fortepianowych i właśnie kameralnych. Franciszek Lessel to jedyny polski kompozytor, który uczył się u Józefa Haydna. Do stylu pierwszego z klasyków nawiązują jego sonaty fortepianowe. W ostatnich latach do łask wrócił też Koncert fortepianowy C-dur z motywami ludowymi.

Twórczość polskich kompozytorów klasycznych i romantycznych przywracają życiu koncertowemu tacy pasjonaci jak muzycy Equilibrium Quartet. Grają razem od 2017 roku, specjalizują się w wykonawstwie historycznym. Współpracują z muzykologami, stosują dawne praktyki wykonawcze. Znakomite recenzje zdobyła ich płyta z kwartetami smyczkowymi Józefa Elsnera, ostatnio wydali album z dziełami Władysława Żeleńskiego.

W wykonaniu utworów Mozarta i Schumanna weźmie udział Marcin Masecki - pianista i kompozytor, którego działalność obejmuje szerokie spektrum stylistyczne, zwłaszcza muzykę klasyczną, filmową i jazzową. Na Kolorach Polski wystąpił trzy lata temu w Siedlątkowie jako członek Jazzu Bandu Młynarski-Masecki.

Muzyka polskiego romantyzmu na instrumentach historycznych zabrzmi we wnętrzach o około sto lat starszych – budowa zgierskiego kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej ukończona została bowiem w latach 20. ubiegłego wieku, choć sama parafia jest znacznie starsza: powstała już w XII stuleciu. Najbardziej charakterystycznym elementem świątyni reprezentującej tzw. gotyk nadwiślański jest strzelista wieża o wysokości 60 metrów. W ostrołukowych oknach znajdują się piękne kolorowe witraże. Autorem projektu kościoła jest Stefan Lemeńe, projektant Hotelu "Savoy" i okazałej kamienicy przy ulicy Sienkiewicza 18 w Łodzi, a także własnej willi w Kamieńsku.