07.02.2020 08:51:51
Sieradz

Tajemnica pałasza kościuszkowskiego

Muzeum Okręgowe w Sieradzu próbuje rozwiązać zagadkę pałasza, znalezionego w ubiegłym roku w nurtach rzecznych Warty na terenie Sieradza. Eksponat przeszedł już ekspertyzę, która jednak nie odpowiedziała na wszystkie wątpliwości. Co więcej, pojawiły się nowe.

(fot. arch. Starostwo Powiatowe w Sieradzu)

Latem 2019 r. pewien mieszkaniec Sieradza przyniósł do muzeum zardzewiałą pozostałość po dawnej broni białej, przypominającej szablę, znalezioną podczas kąpieli w Warcie.

- Eksponat przekazaliśmy Instytutowi Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego do ekspertyzy i konserwacji. Efekty tych prac są tyle ciekawe, co zaskakujące - mówi Piotr Gutbier, dyrektor muzeum w Sieradzu.

Znalezisko zostało oczyszczone z resztek skórzanej pochwy, przywartej do głowni, a także zakonserwowane. To pozwoliło konserwatorom na określenie zabytku mianem "pałasza kościuszkowskiego", a więc pochodzącego z końca XVIII wieku. Jest jednak jeszcze coś.

Wykonując czynności konserwatorskie, specjaliści z Instytutu Archeologii odkryli tajemnicze znaki, wybite na głowni.

- Ponieważ nie występują one na innej znanej nam tego typu broni, nie wiemy, co oznaczają i do czego się odnoszą. Dlatego chcemy zainteresować pałaszem fachowców od broni białej i pasjonatów zajmującym się tym tematem, być może wspólnie uda nam się rozwikłać zagadkę - stwierdza Piotr Gutbier.

Jest to układ graficzny, składający się z trzech elementów. Największy z nich to serce z mieczem (krzyżem?). Z jego prawej i lewej strony (lub, jak kto woli, od góry i od dołu) wybite lub wygrawerowane są półokrągłe elementy ozdobne z gwiazdkami, skierowane wierzchołkami do wewnątrz, czyli w kierunku serca i miecza. Cóż to takiego? Herb? Znak rodowy? Punca cechu rzemieślniczego? Jeszcze coś innego? Zagadkowe jest również pochodzenie broni. Nie wiadomo, jak znalazła się ona w Sieradzu, na dodatek w rzece.

Kiedy uda się już odpowiedzieć na te wszystkie pytania, pałasz stanie się temat opracowania naukowego. Artykuł o nim znajdzie się w jednym z kolejnych numerów rocznika, wydawanego przez sieradzkie muzeum.

bp / źródło: Starostwo Powiatowe w Sieradzu

Komentarze

hhh
10.02.2020 09:14:31
Czołem. Może zacznijmy od początku. cyt. „To pozwoliło konserwatorom na określenie zabytku mianem "pałasza kościuszkowskiego", a więc pochodzącego z końca XVIII wieku.” Pytania - 1 - na jakiej podstawie konserwatorzy przyjęli tę konstrukcję oprawy – na koniec XVIII wieku…? 2 – co skłoniło konserwatorów do określenia tej broni – „pałasz kościuszkowski”…? Odpowiem na te pytania – z mojego punktu widzenia. Potem możemy podyskutować. ad. 1 – konstrukcja tej oprawy, jest nieco starsza i można ją datować na początek XVIII wieku (1700-1720) Kościuszko jeszcze się nie narodził, nie mówiąc o Insurekcji. Klasyczna – późna – oprawa pałasza husarskiego, z końca świetności tej formacji jazdy. Być może – broń ta – brała udział w ostatniej bitwie husarii pod Kliszowem. Co nie jest wykluczone. A pytania w stylu, cyt. „…Nie wiadomo, jak znalazła się ona w Sieradzu, na dodatek w rzece…” Stanowią jedynie dziennikarskie „smaczki” zahaczające o odrobinę „tajemniczej” sensacji – co jest niepoważne. I zbyt wczesna, ponieważ artefakt – tak po prawdzie – nie został kategorycznie rozpoznany. ad.2 – „pałasz kościuszkowski” – broń o takiej nazwie własnej, ani o takiej konstrukcji – nie istniała. Biorąc pod uwagę bronioznawstwo, określenie to jest nieadekwatne – błędne, wręcz fałszywe. Pojęcia takie, pojawiające się w publikacjach – w późniejszym okresie – urastają do rangi obowiązujących pojęć, ze szkodą dla faktów historycznych. Nabicia, sygnatury, ozdobniki. Cyt. „Wykonując czynności konserwatorskie, specjaliści z Instytutu Archeologii odkryli tajemnicze znaki, wybite na głowni. - Ponieważ nie występują one na innej znanej nam tego typu broni, nie wiemy, co oznaczają i do czego się odnoszą.” Fakt ten, że owe „tajemnicze znaki” – nie występują na głowniach broni okresu kościuszkowskiego, powinno dać do myślenia konserwatorom. Oraz być przyczynkiem do cofnięcia się w czasie, przy poszukiwaniach. Reasumując – Według mojej oceny, jest to pałasz husarski, lub szabla husarska (nie widzę całości konstrukcji). Oprawa z początków XVIII wieku, a fragmenty głowni świadczą o jej starszym pochodzeniu. Połowa XVII wieku, bądź trochę starsza.
hhh
10.02.2020 09:04:26
Witam napisałem na jednym z forum oto odpowiedź: Czołem. Może zacznijmy od początku. cyt. „To pozwoliło konserwatorom na określenie zabytku mianem "pałasza kościuszkowskiego", a więc pochodzącego z końca XVIII wieku.” Pytania - 1 - na jakiej podstawie konserwatorzy przyjęli tę konstrukcję oprawy – na koniec XVIII wieku…? 2 – co skłoniło konserwatorów do określenia tej broni – „pałasz kościuszkowski”…? ----------------------------- Odpowiem na te pytania – z mojego punktu widzenia. Potem możemy podyskutować. ad. 1 – konstrukcja tej oprawy, jest nieco starsza i można ją datować na początek XVIII wieku (1700-1720) Kościuszko jeszcze się nie narodził, nie mówiąc o Insurekcji. Klasyczna – późna – oprawa pałasza husarskiego, z końca świetności tej formacji jazdy. Być może – broń ta – brała udział w ostatniej bitwie husarii pod Kliszowem. Co nie jest wykluczone. A pytania w stylu, cyt. „…Nie wiadomo, jak znalazła się ona w Sieradzu, na dodatek w rzece…” Stanowią jedynie dziennikarskie „smaczki” zahaczające o odrobinę „tajemniczej” sensacji – co jest niepoważne. I zbyt wczesna, ponieważ artefakt – tak po prawdzie – nie został kategorycznie rozpoznany. ad.2 – „pałasz kościuszkowski” – broń o takiej nazwie własnej, ani o takiej konstrukcji – nie istniała. Biorąc pod uwagę bronioznawstwo, określenie to jest nieadekwatne – błędne, wręcz fałszywe. Pojęcia takie, pojawiające się w publikacjach – w późniejszym okresie – urastają do rangi obowiązujących pojęć, ze szkodą dla faktów historycznych. --------------------------------- Nabicia, sygnatury, ozdobniki. Cyt. „Wykonując czynności konserwatorskie, specjaliści z Instytutu Archeologii odkryli tajemnicze znaki, wybite na głowni. - Ponieważ nie występują one na innej znanej nam tego typu broni, nie wiemy, co oznaczają i do czego się odnoszą.” Fakt ten, że owe „tajemnicze znaki” – nie występują na głowniach broni okresu kościuszkowskiego, powinno dać do myślenia konserwatorom. Oraz być przyczynkiem do cofnięcia się w czasie, przy poszukiwaniach. ------------------------------- Reasumując – Według mojej oceny, jest to pałasz husarski, lub szabla husarska (nie widzę całości konstrukcji). Oprawa z początków XVIII wieku, a fragmenty głowni świadczą o jej starszym pochodzeniu. Połowa XVII wieku, bądź trochę starsza.
Siemir
08.02.2020 19:03:10
Bravo Raven ludzi /pasjonatow z taka wiedzą mało , mądrzejszego zawsze warto posłuchać
Raven Handmade Knives
08.02.2020 10:11:20
To tylko jedna z hipotez a oznaczenie na broni bardzo podobne do herbu. Taką informacje uzyskałem pytając na jednej z grup tematycznych.
Do Raven
08.02.2020 08:53:13
Ale wykład konkretny.. Podziwiam kolegę bo bardzo lubię historie.. Gratulacje!
Hatakumba
08.02.2020 08:40:45
Ale... jak to, zakonnicy - Kanonicy Regularni i miecz? Do czego zakonnikowi miecz? Czyżby coś ucinali? Ciekawe co, głowy czy tylko ręce grzesznikom?
Raven Handmade Knives
07.02.2020 22:56:36
Być może ta broń jest powiązana z Zakonem Kanoników Regularnych od Pokuty, którzy mieli jedną ze swoich siedzib w Trzcianie lub z samą miejscowością Trzciana. Herbem Zakonu jak i Trzciany jest właśnie serce z wbitym do niego krzyżem. Zakon został rozwiązany w roku 1832. Myślę, że warto sprawdzić ten trop.
Majcher
07.02.2020 17:19:51
Gdyby tego nie ruszył i nie przekazał to byś o tym nie czytał. Ze zrozumieniem czytamy i piszemy hej!
Dzyndzel
07.02.2020 16:52:41
Może myślał że to dziadkowa kosa?
Amen
07.02.2020 15:22:08
Jakim prawem osoba ktora to znalazła wogole to ruszyła. Ograbila Polska ziemie z eksponatów.
Sieradzak
07.02.2020 10:02:47
Pasjonująca sprawa, bardzo ciekawe rzeczy.. Co też kryją w sobie za tajemnice takie znaleziska..?

Więcej informacji

Zduńska Wola

Umowy na dofinansowanie projektów turystycznych podpisane

Wczoraj, 15:10:46

Pięć samorządów podpisało umowy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego na dofinansowanie przedsięwzięć turystycznych w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Sieradz - Zduńska Wola - Łask. Unijne dotacje na inwestycje to ponad 31 mln zł. Formalności dopełniono dziś, 2 kwietnia, w Zduńskiej Woli.

4
Zduńska Wola

Powiat remontuje budynek po telekomunikacji

Wczoraj, 15:36:27

Rozpoczęła się kolejna z większych inwestycji, którą zrealizuje powiat zduńskowolski. To przebudowa i modernizacja budynku przy ulicy Piwnej 8a, po dawnej Telekomunikacji na potrzeby starostwa.

3
region
SPORT

II Leśny Bieg Gminy Brzeźnio. Trwają zapisy

Wczoraj, 16:02:55

13 czerwca odbędzie się II Leśny Bieg Gminy Brzeźnio - Tumidaj 2026. Zgłoszenia przyjmowane są drogą elektroniczną.

1
Nasze Radio 104,7 FM
Co teraz?
On Air
05:41
Gdyby Nie Ty V.2
Oddział Zamknięty
Nasze Radio 92,1 FM... nostalgicznie!
Co teraz?
On Air
05:41
Portowa tawerna
Piotr Szczepanik
00:00 00:00
2.04.2026 Umowy na dofinansowanie projektów turystycznych podpisane
2.04.2026 Rozmowa z Jowitą Królikowską, dyrektorem i LOim. K. Jagiellończyka w Sieradzu
1.04.2026 Posłowie Parlamentu Europejskiego odwiedzili Terminal multimodalny w Zduńskiej Woli - Karsznicach
1.04.2026 Program Posesja. Gościem Tomasz Woźniak, wójt Wróblewa cz. III
1.04.2026 Program Posesja. Gościem Tomasz Woźniak, wójt Wróblewa cz. II

Co, gdzie, kiedy

03.04.2026
Spotkanie dla przedsiębiorców
Biuro "Łódzkie dla Biznesu" w Sieradzu, ul. Jana Pawła II 3
05.04.2026
Spotkanie Wielkanocne dla dzieci
Kraina Carpe Diem w Charłupi Małej
09.04.2026
Prelekcja Gabriela Bartkiewicza o Nowym Jorku
Miejska Biblioteka Publiczna w Sieradzu, ul. Polna 36 A (Park Broniewskiego)
Więcej...








Lista przebojów HitFM Naszego Radia
1
Bletka
Komu miałabym powiedzieć
2
Kungs, Theophilus London
Galaxy
3
Yearboox
Graceland
Nasze Radio 104,7 FM
🎵 Ładowanie...