Ekshumowano żołnierza z walk nad Wartą

Ekshumowano szczątki polskiego żołnierza, który zginął we wrześniu 1939 roku podczas walk obronnych nad Wartą. Zginął w dołku strzeleckim, broniąc się przed nadciągającymi Niemcami. Wokół szczątek znaleziono mnóstwo pustych łusek po nabojach, co świadczyło, że mężczyzna bronił się do końca.
- To jest rzadkość odkryć mogiłę polskiego żołnierza z 1939 roku – wyjaśnia Maciej Milak, członek Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Łodzi – W 1940, '48 a także w '52 sami Niemcy i później ówczesne władze, przeprowadzali akcje porządkowe. Podejrzewam, że ten teren, na którym były stanowiska 2. kompanii 31. pułku Strzelców Kaniowskich, był zalany w 1940, w wyniku tej wielkiej powodzi, która była w Sieradzu. Ta mogiła z jakichś przyczyn nie była ekshumowana przez Niemców.

Żołnierz leżał w miejscu, w którym zginął 76 lat. Aż do dziś. Zginął prawdopodobnie od ostrzału artyleryjskiego, który skierowany był na schrony. Schrony stoją do tej pory po jednej i drugiej stronie torów kolejowych. Niemcy po sforsowaniu schronów z działka, znaleźli wewnątrz kilkunastu poległych polskich żołnierzy, w tym jednego oficera. Schrony były niewidoczne, dopiero po uprzątnięciu zarośli, można je obejrzeć.
- Żołnierz najprawdopodobniej został rozerwany, w wyniku postrzału – dodaje Milak – Jest szansa, żeby poznać jego tożsamość, o ile będzie miał przy sobie nieśmiertelnik. Ale niestety w 1939 roku polska armia sporadycznie te identyfikatory wydawała, jednak liczę na to, żeby ten żołnierz taki miał.

W przeciwnym razie będzie praktycznie niemożliwe, aby ustalić tożsamość żołnierza. Badacze mogą jedynie próbować ustalić wzrost mężczyzny, wiek z dokładnością do 5 lat oraz obrażenia jakie poniósł. Szczątki zostaną szczegółowo opisane, a później trafią do zakładu pogrzebowego.
- Mam nadzieję, że w niedługim czasie będziemy mieli okazję pochować uroczyście tego żołnierza – mówi Paweł Osiewała, prezydent Sieradza – On walczył o to, abyśmy mogli dziś w tak pięknym mieście żyć. Planujemy pochować go w listopadzie, wystąpimy do dowódcy sieradzkiej jednostki, żeby uczestniczyli przy tym. Warto by było, aby na jego pogrzebie była salwa honorowa, aby godnie uczcić jego pamięć. Prawdopodobnie spocznie ze swoimi kolegami na cmentarzu żołnierskim w Sieradzu.

Sieradzkie władze do ekshumowania żołnierza namówił Robert Kielek, pasjonat historii regionu.
- Tak jak Niemcy piszą tutaj zginęło czternastu polskich żołnierzy – wyjaśnia Robert Kielek – Trzeba im oddać hołd. Nie da się jednak tego wykluczyć, że jeszcze jakiś żołnierz gdzieś tu leży. Samo to odkrycie było przypadkowe.

Szczątki żołnierza były w złym stanie. Zachowała się część czaszki, kilka kości, obojczyk, buty, łuski naboi, guziki oraz szkiełka od okularów z maski przeciwgazowej. Żołnierz spoczywał na polu, dlatego po orce i nawożeniu, z jego szczątków nie zachowało się za wiele. Hełm niemalże rozsypywał się w dłoniach. Widoczny na zdjęciach sprzęt (menażka, hełm, łuski po nabojach) zostały znalezione właśnie na tych terenach.

***

Aktualizacja. Przy szczątkach żołnierza znaleziono nieśmiertelnik. Nazywał się Teofil Jurek i urodził się w 1910 roku. Informacje te dostępne były dopiero po sprawdzeniu w bazie danych, na nieśmiertelniku wyraźne było jedynie jego imię i końcówka -rek nazwiska. Na identyfikatorze widniał ponadto napis "Punkt poborowy Łódź" oraz numer.