W Zduńskiej Woli powstanie ogród, który leczy

Sama idea ogrodu terapeutycznego brzmi bardzo ładnie i trudno kwestionować potrzebę tworzenia miejsc przyjaznych osobom z niepełnosprawnościami, seniorom czy dzieciom. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy podniosłe hasła o „innowacji”, „integracji”, „aktywizacji” i „łączeniu pokoleń” mają zastąpić odpowiedź na podstawowe pytanie: co konkretnie mieszkańcy Zduńskiej Woli dostaną za 142 470 zł? Z opisu wynika przede wszystkim, że za środki publiczne powstanie ogród, w którym będzie można sadzić rośliny, podlewać je, przesadzać, pielić i obserwować ich wzrost. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zwykłe czynności ogrodnicze zostały tutaj opakowane w wyjątkowo napompowany język projektów unijnych. „Innowacyjna terapia zajęciowa”, „narzędzie edukacji”, „budowanie poczucia sprawczości”, „aktywizacja innych obszarów życia”, „współodpowiedzialność” – brzmi to niezwykle efektownie, ale nie odpowiada na pytanie, gdzie właściwie znajduje się ta innowacja. Bo czy naprawdę podlewanie kwiatów, sadzenie roślin i pielenie grządek stają się innowacją tylko dlatego, że odbywają się w ogrodzie sfinansowanym z Funduszy Europejskich? Czy trzeba wydawać ponad 140 tysięcy złotych, żeby odkryć, że kontakt z przyrodą może być przyjemny i korzystny dla człowieka? Czy zakup ziemi, nasion, donic, stołów kwietnych i narzędzi ogrodniczych rzeczywiście powinien być przedstawiany jako przełomowa „innowacja w samorządzie”? Najbardziej zastanawia właśnie proporcja pomiędzy językiem projektu a jego rzeczywistą zawartością. Z opisu wynika, że najpierw trzeba jeszcze opracować dokumentację projektową, a dopiero później powstanie właściwy ogród. Czyli mieszkańcy mają na razie przede wszystkim piękną opowieść o tym, co kiedyś będzie. Nie wiadomo natomiast, jak duży będzie ogród, w jakiej dokładnie lokalizacji powstanie, ilu mieszkańców będzie z niego faktycznie korzystać, jak często będą prowadzone zajęcia, kto będzie je prowadził, ile osób zostanie objętych terapią i jakie będą mierzalne efekty całego przedsięwzięcia. I właśnie mierzalność efektów powinna być tutaj kluczowa. Jeżeli wydaje się publiczne pieniądze, to nie wystarczy napisać, że projekt „będzie integrował”, „aktywizował”, „uczył odpowiedzialności” i „rozwijał świadomość ekologiczną”. Chciałoby się wiedzieć konkretnie: ilu uczestników? Ile godzin zajęć? Ile warsztatów rocznie? Ilu seniorów? Ile osób z niepełnosprawnościami? Ilu uczniów? Jaki będzie koszt utrzymania ogrodu po zakończeniu finansowania? Kto będzie odpowiedzialny za jego pielęgnację? Co stanie się z nim za trzy, pięć czy dziesięć lat? Bo największym problemem tego typu przedsięwzięć często nie jest samo zdobycie dotacji, tylko utrzymanie projektu przy życiu po zakończeniu okresu finansowania. Łatwo stworzyć atrakcyjny projekt, kupić wyposażenie, zrobić zdjęcia, zorganizować otwarcie i napisać komunikat o sukcesie. Znacznie trudniej zapewnić, aby za kilka lat miejsce rzeczywiście tętniło życiem, było regularnie wykorzystywane przez osoby z niepełnosprawnościami i nie stało się po prostu kolejną przestrzenią wymagającą pieniędzy na utrzymanie. Wątpliwości budzi też samo określenie „leczniczy ogród”. Ogród może oczywiście mieć walory terapeutyczne i rehabilitacyjne, ale określanie go językiem sugerującym leczenie jest bardzo mocnym zabiegiem marketingowym. Jeśli mają tam odbywać się rzeczywiste zajęcia rehabilitacyjne, powinno być jasno określone, kto będzie je prowadził, jakie kwalifikacje będą posiadać osoby prowadzące terapię i jakie konkretne cele rehabilitacyjne będą realizowane. Sam fakt wykonywania czynności ogrodniczych nie czyni automatycznie z każdej aktywności profesjonalnej rehabilitacji. Nie przekonuje mnie również przedstawianie tego przedsięwzięcia jako wyjątkowej odpowiedzi na problem wykluczenia społecznego. Jeżeli mieszkańcy mają „wyjść z domów”, to potrzebują nie tylko ogrodu. Potrzebują dostępnego transportu, oferty zajęć, miejsc spotkań, wydarzeń, wolontariuszy, dostępnej infrastruktury, realnego wsparcia i przede wszystkim regularnego programu, a nie wyłącznie dobrze brzmiącego projektu. Sam pomysł nie jest zły. Wręcz przeciwnie – dobrze zaprojektowany, dostępny ogród społeczny może być naprawdę wartościowym miejscem. Ale właśnie dlatego warto oczekiwać od samorządu czegoś więcej niż festiwalu pięknych słów. Nie każda sympatyczna inicjatywa jest innowacją, a nie każde podlewanie kwiatów jest terapią. Za 142 470 zł mieszkańcy mają prawo oczekiwać nie tylko estetycznego ogrodu, lecz przede wszystkim konkretnego, trwałego i profesjonalnie prowadzonego programu. Jeżeli projekt rzeczywiście ma być przykładem „innowacji w samorządzie”, to jego innowacyjność powinna być widoczna w rozwiązaniach, efektach i sposobie funkcjonowania, a nie przede wszystkim w języku wniosku o dofinansowanie. Na razie opis przypomina trochę konkurs na najbardziej efektowne nazwanie zwykłych czynności ogrodniczych. Sadzenie roślin staje się „aktywizacją”, podlewanie – „rehabilitacją”, wspólna praca – „budowaniem społeczności”, a ogród – „innowacją”. Brakuje tylko odpowiedzi na najważniejsze pytanie: ile z tych 142 470 zł rzeczywiście przełoży się na trwałą, codzienną pomoc mieszkańcom, a ile pochłonie sama papierologia, projektowanie, wyposażenie i późniejsze utrzymanie kolejnego miejskiego przedsięwzięcia? Ostatecznie o sukcesie nie powinien decydować efektowny komunikat prasowy ani liczba użytych w nim słów typu „innowacyjny”, „terapeutyczny”, „integracyjny” i „aktywizujący”. Sukces będzie można ocenić dopiero wtedy, gdy za kilka lat ktoś rzeczywiście będzie mógł powiedzieć: tak, to miejsce jest potrzebne, regularnie z niego korzystamy, realnie pomaga ludziom i nie jest kolejnym projektem, który świetnie wyglądał na papierze.

Kiedy skosicie trawę w parku na Sieradzkiej? Ma 1.5 metra! Widać jak potrzebny była ta inwestycja, że tam nikt nie chodzi.

Leczyć to trzeba obece wladze bo maja chore pomysły za cudze pieniądze! Ogród, park,rzeka...teraz nie ma takich rzeczy? Heniek- Klęska otworzyła koło Wrocławia las... bo lasów w Polsce nie ma. Chore, a chodzi o to by dać zarobić swoim...jak na powodzi, jak kasa dla córki Doroty na domki nad morzem itd. Ta władza musi odejsc!